article-image

Kính thưa ông bà anh chị em,

Rất nhiều gia đình gặp vấn nạn đã chọn giải pháp ly dị tại toà án dân sự để giải quyết, trong số đó có không ít các gia đình công giáo. Nhiều cuộc hôn nhân đã ly dị tại toà dân sự đã tiến hành tại toà án hôn phối của giáp phận thủ tục tiêu hôn (Annulment) để được xác nhận là bí tích hôn phối của họ đã không thành sự từ khi kết hôn. Hai cách thức và hai tiến trình này có ý nghĩa và mục đích hoàn toàn khác nhau này đã gây ra nhiều hiểu lầm cũng như giải thích sai lạc. Xin được cùng ông bà anh chị em nhìn qua những sai lầm hay hiểu lầm thường gặp.

Hiểu lầm lớn nhất và thường gặp nhất là nghĩ rằng tiêu hôn là một kiểu ly dị Công Giáo. Chúng ta cần hiểu rằng ly dị dân sự và tiêu hôn trong Giáo Hội là hai thực thể khác nhau. Ly dị theo dân luật không có ý nghĩa và ảnh hưởng trực tiếp đến hôn nhân Công Giáo. Ly dị chỉ liên quan đến vấn đề pháp luật của hôn phối; còn tiêu hôn liên quan đến yếu tố tôn giáo và thiêng liêng là bí tích hôn phối.  Ly dị nhằm đến cái kết thúc của hôn nhân; còn tiêu hôn nhìn về khởi đầu, nhìn về giây phút đầu tiên mà hai người nói lên uớc muốn và ưng thuận của mình. Ly dị là thủ tục chấm dứt hôn phối theo dân luật; tiêu hôn nhìn về hôn phối trong lãnh vực Phúc Âm và giáo huấn của Giáo Hội. Nên Tiêu hôn không thể được hiểu như là một kiểu ly dị Công Giáo

Một hiểu lầm trầm trọng khác là người ly dị là tự động bị ‘dứt phép thông công’, có nghĩa là không được lãnh các phép bí tích. Sự thật là ly dị tự nó không ảnh hưởng hay làm khác đi tình trạng của một người trong Giáo Hội Công Giáo. Ly dị là một phán quyết của dân luật và toà án thế tục. Tình trạng của người ly dị chỉ bị ảnh hưởng khi họ tái kết hôn hay sống chung với người khác ngoài hôn nhân trước kia. Mặc dù hiểu lầm này rất phổ biến trong nhiều năm, nhưng rất nhiều người vẫn còn sống trong đau khổ vì hiểu lầm này.

Một hiểu lầm khác là thủ tục tiêu hôn sẽ tốn nhiều tiền, cả ngàn đô-la, và phải mất nhiều năm. Đức thánh Cha Phanxicô đã yêu cầu tất cả các giáo phận giảm hay bỏ mọi chi phí cho thủ tục toà án. Tại tổng Giáo Phận Atlanta trước đây, án phí cho một đơn tiêu hôn từ 100-500 đô-la, nhưng hiện nay không còn án phí này nữa. Và thực tế là chưa có ai từ chối tiến hành vì không đủ khả năng chi trả án phí. Thời gian của hồ sơ tiêu hôn được giải quyết và hoàn tất còn tùy thuộc ở sự cộng tác của nguyên đơn và những người liên quan trong việc hoàn tất đơn từ, trả lời phỏng vấn và những yêu cầu khác; cũng như hôn nhân không có những yếu tố gây rắc rối như chiến tranh, thất lạc…. Hiện nay tại toà án hôn phối tổng giáo phận Atlanta, một vụ án thường được hoàn tất trong vòng từ 9 đến 18 tháng. Toà án hôn phối không bao giờ trì hoãn để gây khó khăn cho bất cứ ai.

Cũng không ít người cho rằng chỉ hôn nhân Công Giáo mới cần tiêu hôn. Sự thật là hôn nhân là một lời hứa suốt đời, cho tới chết. Lời hứa này không khác nhau trong hôn nhân Công Giáo hay không. Không ai, không đạo nào, được xem là cho phép tự do lập hôn phối mới khi đã có hôn phối trước. Mọi hôn phối trước đều phải được điều tra và tuyên bố tiêu hôn trước khi một người có thể lập gia đình mới. Là một sai lầm lớn khi cho rằng không lấy nhau trong hôn nhân Công Giáo thì không cần tiêu hôn.

Một lối hiểu sai lạc khác là một khi hôn phối được tuyên bố tiêu hôn thì con cái bị xem là con ngoại hôn. Sự thật là tiêu hôn theo luật Giáo Hội chỉ liên can đến đôi vợ chồng, không liên quan đến con cái. Tiêu hôn không ảnh hưởng đến tính hợp pháp của con cái, hay những tình trạng khác như con nuôi, bảo trợ, giám hộ…Những điều này chỉ liên quan đến dân luật, và tiêu hôn theo luật Giáo Hội tuyệt đối không bị ảnh hưởng bởi dân luật.

Nhiều người cho rằng là ‘cứ xin thì sẽ được’: cứ làm đơn, chờ, và ‘đương nhiên’ sẽ được tiêu hôn. Thực tế là các toàn án giáo phận có thể đưa ra những quyết định tiêu cực, từ chối tuyên bố tiêu hôn. Gánh nặng của chứng cứ đặt trên vai nguyên đơn, là người làm đơn xin tiêu hôn. Giáo Hội luôn cho là mọi hôn nhân nhân đều thành sự, và phải có đủ nền tảng mới tuyên bố khác đi. Toà án sẽ giúp cho nguyên đơn hiểu rằng những gì cần thiết để tiến hành một vụ án, nhưng nếu không đủ chứng cứ, toà án sẽ đưa ra những quyết định tiêu cực.

Cho rằng nếu lấy nhau đã có con thì không thể tiêu hôn là một sai lầm. Thực tế là Giáo hôi luôn luôn mở rộng đón nhận con cái như là thành phần tự nhiên và thiết yếu của hôn phối trong bí tích, nhưng có con hay không không phải là điều kiện để có thể tiêu hôn hay không. Nếu có con, cha mẹ phải thi hành những đòi buộc tự nhiên và luật pháp đối với con cái. Hay có người còn cho rằng cần phải có sự đồng ý của người phối ngẫu trước kia thì mới được cho tiêu hôn. Sự thật là cả hai người phối ngẫu đều có quyền lợi ngang nhau trong tiến trình tiêu hôn, nhưng điều đó không có nghĩa rằng bị đơn (respondent) là người chồng hay vợ trước của người làm đơn, phải đồng ý tiêu hôn. Như thế các thẩm phán của toà án hôn phối có thể tuyên bố hôn nhân là vô hiệu (tiêu hôn) cho dù người bị đơn cực lực phản đối việc tiêu hôn.

Cũng không ít người cho rằng tiêu hôn có nghĩa là hôn nhân chưa từng xảy ra. Thực ra tiêu hôn không xoá lịch sử, và không muốn làm điều đó. Tiêu hôn chỉ liên quan đến bí tích hôn phối, không phải đến sự thật về pháp luật, lịch sử, cảm xúc của hôn nhân. Tiêu hôn muốn nói lên rằng bí tích chưa từng hiện diện trong cuộc hôn nhân này, chứ không nói rằng cuộc hôn nhân này chưa từng xảy ra.

 Thêm vào đó, nhiều người còn hiểu sai rằng tiêu hôn chỉ là vấn đề của luật pháp, của Giáo Hội. Đúng là tiêu hôn được gói gọn trong môi trường luật pháp, khi nó bảo vệ quyền lợi của mọi người liên quan, nhưng nó không đơn thuần chỉ là một thủ tục pháp lý. Người đã trải qua việc tiêu hôn tìm được bình an trong chính họ và trong hôn nhân của họ. Vì thế, không thể coi Giáo hội trong tiến trình tiêu hôn là duy pháp lý, nhưng qua các tiến trình của toà án hôn phối, Giáo hội mời gọi những người liên quan tìm lại sự chữa lành, sự tha thứ, và niềm vui mới.

Và một điều khác thường dẫn đến sai lạc là hỏi và tìm hiểu vấn đề tiêu hôn với những người không chuyên môn hay có học hỏi trong lãnh vực này. Ở giáo xứ chúng ta, những ai cần tìm hiểu và học hỏi thêm về vấn đề tiêu hôn, xin liên lạc trực tiếp với cha chánh xứ và các cha phó.

 Nguyện xin Mẹ Maria, Mẹ của các gia đình, xin luôn gìn giữ và dạy cho chúng con biết trân quý và xây dựng gia đình chúng con trong yêu thương, tha thứ và phục vụ nhau.

Kính mến,

Lm. Antôn Bùi Kim Phong

Comments

No comments yet.

Nickname:
E-mail:
Homepage:
Comment:
 Add your comment